Veel wetenschappelijke studies raden aan om vóór 3 jaar geen scherm te gebruiken, en daarna tot 6 jaar slechts een zeer beperkt gebruik. Deze richtlijnen inspireerden ons om op een zachte, schuldvrije manier onze verhouding met schermen te herzien — om onze kinderen te begeleiden in hun leerproces met dit onmisbare hulpmiddel.
🌱 Laten we hun gids zijn
Als ouders zijn wij hun gidsen: kinderen leren in de eerste plaats door imitatie. We realiseerden ons hoe vaak onze telefoon binnen handbereik was… en hoeveel hij soms onze aandacht stal. Een piep — en meteen een blik. Terwijl we onze kinderen vragen om niet tussendoor te praten en hun beurt af te wachten. Wat een onlogische situatie, nietwaar?
Dus maakten we een eenvoudige, bevrijdende keuze: telefoons hebben voortaan hun vaste plek, op een hoog meubel in de hal, met laadkleppen klaar. Staand checken we snel onze berichten, antwoorden indien nodig, en gaan vervolgens verder. Dit beperkt gebruik en het eindeloze scrollen. En ik geef toe: deze fysieke én mentale afstand tot onze schermen heeft alles veranderd. We vonden terug momenten die écht aanwezig en authentiek zijn in de familie. En we willen niet terug.
🎬 Onze kinderen zijn actief betrokken bij hun schermgebruik
Een helder kader
We hebben een liefdevol en voorspelbaar kader ingevoerd: één filmavond per week. Buiten dat moment géén schermen met puur recreatief doel. Dit ritueel werd een vrolijk en gewenst moment.
We lieten ons een beetje inspireren door de Noordse landen: in Zweden bestaat een echte “snoepdag”, Lördagsgodis, wat letterlijk „zaterdag snoep” betekent. Op de andere dagen van de week: geen snoep! Een speelse en liefdevolle manier om suiker consumptie te reguleren! Dus waarom niet hetzelfde principe toepassen op schermgebruik?
De kinderen kiezen samen hun programma: ze kijken niet passief naar iets dat ze niet wilden. We adviseren hen — en de inhouds discussie maakt ook deel uit van het ritueel. Wanneer hun wensen uiteenlopen (logisch, met verschillende leeftijden!), stellen we een alternatief voor: de één kijkt zijn film, terwijl de ander een speciaal moment heeft met de andere ouder.
Een educatief gebruik
Schermen kunnen ook fantastische tools worden voor ontdekking. Natuurlijk is ons eerste reflex nog altijd een boek open te slaan. Maar soms kan een scherm de nieuwsgierigheid voeden: virtueel de Internationale Ruimtestation bezoeken, luisteren naar het gezang van een vogel of een instrument uit de wereld ontdekken… Deze educatieve inzet komt bovenop de filmavond: het duurt slechts enkele minuten en is altijd gericht op een heel duidelijk doel.
Digitale kunst
Het gaat niet om onze kinderen te leren TikTok‑video’s maken 😉, maar wel om de creatieve kracht van het digitale te tonen. Vanaf 6 jaar ontdekt onze oudste digitale schilderkunst met Procreate. Eén ouder begeleidt hen zacht in het verkennen van penselen en functies. Ook hier is het kader goed afgebakend: 30 minuten per week — ongeveer zijn concentratiecapaciteit. Later maken we de overstap naar programmeren. Zo worden schermen een middel van expressie en creativiteit, en geen instrument van eenvoudige consumptie.
✨ Verwondering: de mooiste tegenreactie op schermen
Een speelse en stimulerende omgeving thuis
Schermtijd beperken betekent ook een speelse omgeving creëren die de natuurlijke nieuwsgierigheid van kinderen voedt. Bij ons gaat dat via regelmatige rotaties van boeken en speelgoed. Kinderen groeien snel en hebben behoefte aan vernieuwing, uitdagingen en zintuiglijke ervaringen — niet alleen met Sinterklaas, Kerst of op hun verjaardag!
Om te variëren zonder te overconsumeren, denk aan speelgoed verhuur. In die filosofie creëerde ik Lil’ Discoveries, een dienst voor het huren van PlayKits. Elke PlayKit, ontworpen volgens leeftijd en thema, nodigt uit tot ontdekking: Natuur, Ruimte, Australië… om de 2 maanden ontdekken kinderen 5 zorgvuldig gekozen educatieve spellen om hun nieuwsgierigheid en verwondering te voeden.
Speelgoed aangepast aan elke ontwikkelingsfase
We merkten dat onze kinderen lang kunnen spelen, geconcentreerd, helemaal in hun eigen wereld. Onze oudste, 7 jaar, speelt nog steeds ontzettend veel — en voor hem gaat spelen vóór de schermen. Iedere ontwikkelingsfase opent voor het kind een andere spelwereld.
Rond 7 jaar brengt de overgang naar de ‘leeftijd van rede’ een diepe verschuiving in hoe gespeeld wordt: het kind trekt zich meer naar ambacht, bordspellen, grote knikkerbanen of puzzels van meer dan 100 stukjes. Een zorgzame begeleiding van ouders in deze sleutelperiode helpt om de natuurlijke speeldrang te voeden en te voorkomen dat het kind te snel naar schermen overschakelt.
De natuur, het prachtige alternatief voor schermen
Tegenover het ritme dat schermen oplegt, brengt de natuur ons terug naar een langzaam tempo, dat zo weldadig is voor het geestelijk welzijn. Ook biedt ze een eindeloos speelterrein. Maar zo’n immens speelveld kan intimideren als je er niet aan gewend bent, en vrije spel kan daardoor geremd worden.
Daarom organiseren we in ons gezin ludieke en educatieve bosuitstapjes, waarin we veel spelen, ontdekken, verkennen en ons verwonderen. De kinderen komen uitzonderlijk ontspannen en gelukkig thuis. Als je inspiratie zoekt, volg @lil.discoveries op Insta of TikTok. En misschien denk je aan je volgende bosuitstap met je gezin, staand in je hal met je telefoon in de hand… voordat je hem neerlegt om volop te genieten van het moment 💛
